خدمات تلفن همراه تبیان

نهج البلاغه تبیان - خطبه : 185 - خداشناسی، وصف ویژگی های پیامبر ص شگفتی آفرینش جانداران - ترجمه استاد دشتی


1-خدا شناسى
ستایش خداوندى را سزاست که حواس پنجگانه او را درک نکنند، و مکان ها او را در برنگیرند، دیدگان او را ننگرند، و پوشش ها او را پنهان نسازند، با حدوث آفرینش ازلى بودن خود را ثابت کرد، و با پیدایش انواع پدیده ها، وجود خود را اثبات فرمود و با همانند داشتن مخلوقات ثابت شد که خدا همانندى ندارد. خدا در وعده هاى خود راستگو، و برتر از آن است که بر بندگان ستم روا دارد، میان مخلوقات به عدل و داد رفتار کرد، و در اجراى احکام عادلانه فرمان داد، حادث بودن اشیاء، گواه بر ازلیّت او، و ناتوانى پدیده ها، دلیل قدرت بى مانند او،
 ص 359
و نابودى پدیده ها، گواه دائمى بودن اوست. خدا یکى است نه با شمارش، و همبستگى است نه با محاسبه زمان، بر پاست نه با نگهدارنده اى، اندیشه ها او را مى شناسند نه با درک حواس، نشانه هاى خلقت به او گواهى مى دهند نه به حضور مادّى، فکرها و اندیشه ها بر ذات او احاطه ندارند، که با آثار عظمت خود بر آنها تجلّى کرده است، و نشان داد که او را نمى توانند تصوّر کنند، و داورى این ناتوانى را بر عهده فکرها و اندیشه ها نهاد. بزرگى نیست داراى درازا و پهنا و ژرفها، که از جسم بزرگى برخوردار باشد، و با عظمتى نیست که کالبدش بى نهایت بزرگ و ستبر باشد، بلکه بزرگى خدا در مقام و رتبت، و عظمت او در قدرت و حکومت اوست.
2-ویژگى هاى پیامبر اسلام (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم )
گواهى مى دهم که محمّد (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ) بنده و فرستاده خدا، و پیامبر برگزیده، و امانت دار پسندیده اوست «درود خدا بر او و عترت او باد» خدا او را با حجّت هاى الزام کننده، و پیروزى آشکار، و راه روشن فرستاد، پس رسالت خود را آشکارا رساند، و مردم را به راه راست وا داشت، و آن را به همگان نشان داد، و نشانه هاى هدایت را بر افراشت، و چراغ هاى روشن را بر سر راه آدمیان گرفت، رشته هاى اسلام را استوار کرد، و دستگیره هاى ایمان را محکم و پایدار کرد.
3-راه هاى خداشناسى
اگر مردم در عظمت قدرت خدا، و بزرگى نعمت هاى او مى اندیشیدند، به راه راست باز مى گشتند، و از آتش سوزان مى ترسیدند، امّا دل ها بیمار، و چشم ها معیوب است. آیا به مخلوقات کوچک خدا نمى نگرند که چگونه آفرینش آن را استحکام بخشید و ترکیب اندام آن را برقرار، و گوش و چشم براى آن پدید آورد، و استخوان و پوست متناسب خلق کرد به مورچه و کوچکى جثّه آن بنگرید، که چگونه لطافت خلقت او با چشم و اندیشه انسان درک نمى شود، نگاه کنید چگونه روى زمین راه مى رود، و براى به دست آوردن روزى خود تلاش مى کند دانه ها را به لانه خود منتقل مى سازد، و در جایگاه مخصوص نگه مى دارد، در فصل گرما براى زمستان تلاش کرده، و به هنگام درون رفتن، بیرون آمدن را فراموش نمى کند.  روزى مورچه تضمین گردیده، و غذاهاى متناسب با طبعش آفریده شده است. خداوند منّان از او غفلت نمى کند، و پروردگار پاداش دهنده محرومش نمى سازد، گر چه در دل سنگى سخت و صاف یا در میان صخره اى خشک باشد. اگر در مجارى خوراک و قسمتهاى بالا و پایین دستگاه گوارش و آنچه در درون شکم او از غضروف هاى آویخته به دنده و شکم، و آنچه در سر اوست از چشم و گوش، اندیشه نمایى، از آفرینش مورچه دچار شگفتى شده و از وصف او به زحمت خواهى افتاد. پس بزرگ است خدایى که مورچه را بر روى دست و پایش بر پاداشت، و پیکره وجودش را با استحکام نگاه داشت، و در آفرینش آن هیچ قدرتى او را یارى نداد، و هیچ آفریننده اى کمکش نکرد. اگر اندیشه ات را به کار گیرى تا به راز آفرینش پى برده باشى، دلائل روشن به تو خواهند گفت که آفریننده مورچه کوچک همان آفریدگار درخت بزرگ خرماست، به جهت دقّتى که جدا جدا در آفرینش هر چیزى به کار رفته،
 ص 361
و اختلافات و تفاوت هاى پیچیده اى که در خلقت هر پدیده حیاتى نهفته است. همه موجودات سنگین و سبک، بزرگ و کوچک، نیرومند و ضعیف، در اصول حیات و هستى یکسانند، و خلقت آسمان و هوا و بادها و آب یکى است. پس اندیشه کن در آفتاب و ماه، و درخت و گیاه، و آب و سنگ ، و اختلاف شب و روز، و جوشش دریاها، و فراوانى کوه ها، و بلنداى قلّه ها، و گوناگونى لغت ها، و تفاوت زبان ها، که نشانه هاى روشن پروردگارند.  پس واى بر آن کس که تقدیر کننده را نپذیرد، و تدبیر کننده را انکار کند گمان کردند که چون گیاهانند و زارعى ندارند، و اختلاف صورت هایشان را سازنده اى نیست، بر آنچه ادّعا مى کنند حجّت و دلیلى ندارند، و بر آنچه در سر مى پرورانند تحقیقى نمى کنند، آیا ممکن است ساختمانى بدون سازنده، یا جنایتى بدون جنایتکار باشد
4-شگفتى آفرینش ملخ
و اگر خواهى در شگفتى ملخ سخن گو، که خدا براى او دو چشم سرخ، دو حدقه چونان ماه تابان آفرید، و به او گوش پنهان، و دهانى متناسب اندامش بخشیده است، داراى حواس نیرومند، و دو دندان پیشین است که گیاهان را مى چیند، و دو پاى داس مانند که اشیاء را بر مى دارد. کشاورزان براى زراعت از آنها مى ترسند و قدرت دفع آنها را ندارند گرچه همه متّحد شوند. ملخ ها نیرومندانه وارد کشتزار مى شوند و آنچه میل دارند مى خورند، در حالى که تمام اندامشان به اندازه یک انگشت باریک نیست .
5-نشانه هاى خدا در طبیعت
پس بزرگ است خداوندى که تمام موجودات آسمان و زمین، خواه و ناخواه او را سجده مى کنند، و در برابر او با خضوع چهره بر خاک مى نهند، و رشته اطاعت او را در تندرستى و ناتوانى به گردن مى نهند، و از روى ترس و بیم، زمام اختیار خود را به او مى سپارند. پرندگان رام فرمان اویند، و از تعداد پرها و نفس هاى پرندگان آگاه است، برخى را پرنده آبى و گروهى را پرنده خشکى آفرید، و روزى آنها را مقدّر فرمود:، و اقسام گوناگون آنها را مى داند، این کلاغ است و آن عقاب، این شتر مرغ است و آن کبوتر. هر پرنده اى را با نام خاصّى فرا خواند، و روزى اش را فراهم کرد. خدایى که ابرهاى سنگین را ایجاد، و باران هاى پى در پى را فرستاد، و سهم باران هر جایى را معیّن فرمود:، زمین هاى خشک را آبیارى کرد، و گیاهان را پس از خشکسالى رویاند.


با متن عربی بزرگتر کوچکتر 
نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 208 نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 209 نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 210 نهج البلاغه مرکز طبع و نشر قرآن کریم صفحه 211





جستجو فراز بعد فراز قبل 

در باره ما   |  تماس با ما  |   نظرخواهی

دفتر خدمات ویژه تبیان
مراجعه: 1,675,830,027